#മോക്ഷപദം_പഠിപ്പിക്കുന്ന_പാമ്പും_കോണിയും

ചതുരംഗം മാത്രമല്ല  കുട്ടികളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ബോർഡ് ഗെയിമായ പാമ്പും കോണിയും ലോകത്തിനുസംഭാവന ചെയ്തത് ഭാരതമാണ്.

ഒന്നിൽ തുടങ്ങി പടിപടിയായി ഓരോ ചുവടും ചവുട്ടി കയറി ഇടയ്ക്ക് പാമ്പ് കാരണം തിരികെ ഇറങ്ങി, പാതിയിൽ മുടങ്ങിപ്പോയ യാത്ര പിന്നെയും ആരംഭിച്ചു പരിശ്രമിച്ചു പരിശ്രമിച്ചു വിജയം എന്ന അവസാന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന കഥ പറയുന്ന പാമ്പും കോണിയും.

ഒരു കാലത്ത് ഇതേ പാമ്പും കോണിയിലൂടെയാണ്  പുണ്യ പാപ കർമങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയാണ് മോക്ഷപദത്തിൽ എത്തിക്കുക എന്ന പരമായ ജീവിത തത്വത്തെ പഠിപ്പിക്കുവാൻ ആചാര്യന്മാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.

മോക്ഷപത് അല്ലെങ്കിൽ മോക്ഷപദം (Mokshapat or Moksha Patam) എന്ന പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കേവലം വിനോദത്തിനായിട്ടല്ല, അന്നതിന് ഒരു ദാർശനിക മാനവുമുണ്ടായിരുന്നു .

ബിസി രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഈ ഗെയിം കളിച്ചിരുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് എപ്പോൾ  ആരാണ് കണ്ടുപിടിച്ചതെന്ന് കൃത്യമായി രേഖയില്ല.

ലഭ്യമായ രേഖകൾ പ്രകാരം എ ഡി പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മറാത്തി സന്യാസിയായ ധ്യാനേശ്വർ (ധ്യാനദേവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആണ് ഈ കളി കണ്ടുപിടിച്ചതത്രേ. എന്തായാലും, ഈ ഡൈസ് ബോർഡ് ഗെയിം പുരാതന ഇന്ത്യയിലെ കുട്ടികൾക്കിടയിൽ പ്രചാരം നേടി. കുട്ടികൾക്ക് ധാർമ്മിക പ്രബോധനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ ഗെയിം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.

ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഹിന്ദു, ജൈന, ബുദ്ധ, മുസ്‌ലിം മതങ്ങൾക്കിടയിൽ ഈ ഗെയിമിന്റെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു, പ്രവർത്തിയും ഫലവും, പ്രതിഫലവും ശിക്ഷയും എന്നീ ആശയങ്ങളെല്ലാം ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു.

ഗെയിം ബോർഡുകളിൽ പലതിലും ഉള്ള കലാസൃഷ്ടികൾ അവരുടേതായ കൂട്ടിച്ചേർക്കലാണ്. അവയിൽ മനുഷ്യരൂപങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ, സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ വിശദമായ ചിത്രങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം ആദ്യ രൂപങ്ങളിൽ, സാധാരണയായി ഗോവണികളേക്കാൾ കൂടുതൽ പാമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇത് പുണ്യം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന- തിനേക്കാൾ പാപത്തിന് ഇരയാകുന്നത് വളരെ എളുപ്പമാണെന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രതീകമായിട്ടായിരുന്നു.

താഴെ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു പാത ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ബോർഡിലാണ് ഗെയിം കളിച്ചിരുന്നത്. ഷെല്ലുകൾ പകിടകളായി ഉപയോഗിച്ചാണ് കളിച്ചിരുന്നത്. ചതുരങ്ങൾ മൃഗങ്ങളുടെയും ദേവതകളുടെയും ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. ഓരോ ചതുരവും ഒരു സദ്‌ഗുണത്തെയോ ദുർഗുണത്തെയോ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.   ദുർഗുണങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ പാമ്പുകളും, പുണ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ ഗോവണികളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.  കളിക്കാർ അവർ ഏത് ചതുരത്തിൽ ഇറങ്ങുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് മുന്നേറുകയോ പിൻവാങ്ങുകയോ ചെയ്തു.
കളിയുടെ ലക്ഷ്യം ബോർഡിന്റെ മുകളിൽ എത്തുക എന്നതായിരുന്നു, അത് ഏറ്റവും മുകളിൽ മോക്ഷ പദമാണ്.. അവിടെ എത്തുന്നത് മോക്ഷം പ്രാപ്തിയെ സൂചിപ്പിച്ചു.

സത്യസന്ധത, ദയ, ഔദാര്യം തുടങ്ങിയ സദ്‌ഗുണങ്ങളുടെയും സദ്‌പ്രവൃത്തികളുടെയും  പ്രാധാന്യവും ഈ ഗെയിം പഠിപ്പിക്കുന്നു. സദ്‌ഗുണങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ചതുരങ്ങളിൽ ഇറങ്ങുന്ന കളിക്കാർക്ക് ബോർഡിൽ കൂടുതൽ ഉയരത്തിൽ കയറാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ഗോവണി ലഭിക്കുന്നു. നേരെമറിച്ച്, അത്യാഗ്രഹം, കോപം, സത്യസന്ധതയില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ ദുർഗുണങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ചതുരങ്ങളിൽ ഇറങ്ങുന്ന കളിക്കാരെ പാമ്പ് വിഴുങ്ങുന്ന ശിക്ഷ നൽകുകയും അത് അവരെ ബോർഡിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കളിയിലൂടെ ധാർമ്മിക പാഠങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുകയും കുട്ടികളെ അവരുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു മോക്ഷപദത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.  ബോർഡിലെ പാമ്പുകളും ഏണികളും ജീവിതത്തിലെ ഉയർച്ച താഴ്ചകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു, വിജയവും പരാജയവും ജീവിത യാത്രയുടെ ഭാഗമാണെന്നു വിനോദത്തിലൂടെ  പഠിപ്പിക്കുന്ന രീതി.

പിന്നീട് കൊളോണിയൽ ഭരണാധികാരികൾ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ  അവസാനത്തിൽ  ചില പരിഷ്കാരങ്ങളോടെ ഗെയിം ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി  സ്വന്തമാക്കി. പരിഷ്‌ക്കരിച്ച ഗെയിമിന് സ്‌നേക്ക്സ് ആന്റ് ലാഡേഴ്‌സ് എന്ന് പേരിട്ടു, അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ അവർ അതിന്റെ ധാർമ്മികവും മതപരവുമായ വശങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, ഗോവണി, പാമ്പുകൾ എന്നിവയുടെ എണ്ണം തുല്യമാക്കി.

ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് പിന്നീട് ഈ ഗെയിം അമേരിക്കയിലേക്കും എത്തി, 1943 ൽ യു‌എസിൽ ച്യൂട്ട്സ് ആൻഡ് ലാഡേഴ്സ് (Chutes and Ladders) എന്ന പേരിൽ ഗെയിം അവതരിപ്പിച്ചു.

എത്ര സൂക്ഷ്മമായാണല്ലേ സനാതന ധർമം ഒരു കാലത്തു നന്മയും തിന്മയും തെറ്റും ശരിയും ധർമവുംഅധർമവും ഇളം തലമുറക്ക് മനസ്സിലാക്കി കൊടുത്തത്. എത്ര ലളിതാമായാണല്ലേ മോക്ഷപദത്തിലേക്കുള്ള മാർഗം ബാല്യത്തിൽ തന്നെ അടുത്ത തലമുറക്ക് നമ്മുടെ പൂർവികർ  മനസ്സിലാക്കി കൊടുത്തത്.
#അഭിമാനം_സനാതനഭാരതധർമ്മം

©മായ ജി പ്രസാദ്